[Sách] Không Gia Đình – Hector Malot

Tiểu thuyết: Không Gia Đình

Tác giả: Hector Malot, tiểu thuyết gia người Pháp

Huỳnh Lý dịch – NXB Văn Học

Chắc cũng khá lâu rồi mới lại có một quyển sách làm tôi rơi nước mắt. Gần đây nhất nếu nhớ không lầm là tác phẩm Thời Thơ Ấu của Marxim Gorki.

Không Gia Đình mở đầu bằng lời giới thiệu trực tiếp, gây ấn tượng đặc biệt với đứa như tôi, có lẽ bởi đôi nét tương đồng về hoàn cảnh mà ngay cái tựa đề đã gây thu hút. Câu mở đầu của tiểu thuyết: “Tôi là một đứa trẻ người ta nhặt được.”

Hành trình phiêu lưu không gia đình của cậu bé Rémi và lối kể của tác giả khiến tôi rơi nước mắt nhiều lần. Tình cảm giữa người và người, giữa người và vật, sự thấu hiểu, bao dung, giúp đỡ và chia sẻ. Tất cả như những khúc ca, khi thì reo vui réo rắt, lúc lại sâu lắng dịu dàng, khi thì tràn đầy cảm xúc khiến người đọc thổn thức theo từng cung bậc cảm xúc của nhân vật và từng tình tiết diễn biến câu chuyện.

Là một đứa bẩm sinh sợ động vật, không dám lại gần thú nuôi tuy tôi không ghét chúng. Đọc tiểu thuyết Không Gia Đình, tôi lại ao ước phải chi mình đừng sợ thú nuôi, phải chi mình có thể có một chú chó có tình có nghĩa hay một chú khỉ lém lỉnh đáng yêu để bầu bạn, để chăm chút như em, như con. Nếu những đoạn mô tả các trò hài ngộ nghĩnh của các chú thú nuôi trong tác phẩm làm tôi cười khinh khích thì những hành động biểu lộ tình cảm giữa Capi và Rémi hay đoạn ngài Joli-Coeur chết đã làm tôi thấy nước mắt vòng quanh mi. Rồi tôi cũng ấn tượng và thèm thuồng vô cùng cái cách mà hai chú bé thi nhau hôn hít lên mũi chú bò sữa như hôn một người bạn.

Phải nói Hector Malot là một người từng trải. Ta có cảm giác ông thấu hiểu tường tận từ cuộc sống của nghệ sĩ đường phố cho đến người làm vườn, hay người công nhân quanh năm làm việc dưới hầm mỏ, gánh xiếc, cho đến những kẻ trộm cắp trôi nổi đầu đường xó chợ. Kiến thức sâu rộng của nhà văn đã cho người đọc những góc nhìn thực tế về những vui buồn nghề nghiệp, những khó khăn gian truân, lòng yêu nghề, thấm thía cái câu “sinh nghề tử nghiệp”, và còn cả những kiến thức phong phú và trải nghiệm quý giá đâu phải ai cũng may mắn được trải qua tất cả trong một cuộc đời. Mà nói thế cũng bằng thừa, vì nhà văn viết kiệt tác văn học hay tác phẩm kinh điển nào chẳng là người từng trải. Các văn, nghệ sĩ, hầu hết cuộc đời họ trải qua nhiều đoạn trường, lắm gian truân, ăn nằm với những người đau khổ, những thân phận thấp hèn dưới tận cùng của đáy xã hội. Để rồi cái khổ, cái tình đó thấm sâu, lan rộng trong ngòi viết, tạo sức lay chuyển lòng người cho các tác phẩm của họ. Những trải nghiệm trên hành trình của cậu bé Rémi, hay chính sự trải đời của nhà văn, cho ta nhiều bài học về triết lý nhân sinh sâu sắc:

Đó là lời dạy của cụ Vitalis: “Cháu ơi, cháu cần có ý chí và ngoan ngoãn phục tùng. Phải làm cái gì thì cháu cố làm cho hết sức. Ở đời tất cả mọi thành công là ở đó”.

“Khi mọi việc yên ổn thì ta cứ cặm cụi đi con đường của ta, không thèm quan tâm đến những kẻ cùng đi với ta. Nhưng khi mọi việc đều chẳng ra gì, khi ta cảm thấy đương gặp bước gian truân, nhất là khi ta đã già nua và không tin ở ngày mai nữa, thì ta cần tựa vào những người chung quanh ta. Ta hết sức sung sướng được nhìn thấy họ bên cạnh mình.”

Hay như chiêm nghiệm của chính Rémi: “Biết bao đứa trẻ tự nhủ: “Ôi chao! Giá ta được tự ý làm cái gì thì làm tùy thích! Giá ta được tự do! Giá ta làm chủ lấy ta!”. Biết bao nhiêu đứa sốt ruột trông cho mau tới cái ngày tuyệt sướng ấy, cái ngày mà nó được tự do… làm những điều dại dột! Tôi thì tôi lại tự bảo: “Chao ôi! ước gì có người để chỉ bảo ta, hướng dẫn ta!” Là vì giữa những đứa trẻ ấy với tôi có một sự khác nhau ghê gớm…”

Qua văn phong của Hector Malot, cách xây dựng lời thoại nhân vật, và diễn dịch thành công của giáo sư Huỳnh Lý, tôi thú vị nhận ra phong cách lịch lãm, trịnh trọng tình cảm trong lời ăn tiếng nói của người Pháp, hay là phong cách đón đưa thưa rào của người Ý được hiện lên rõ rệt.

Tác phẩm có nhiều nhân vật là tấm gương về đạo đức và lối sống dũng cảm, tình nghĩa và sự cao quý trong tâm hồn, xứng đáng là một tác phẩm lớn dành cho thiếu nhi. Kết thúc rất có hậu của tác phẩm cũng phù hợp để gieo vào lòng các bạn nhỏ những mầm cây niềm tin ở con người và những điều tốt đẹp trên cuộc đời.

2 thoughts on “[Sách] Không Gia Đình – Hector Malot

Add yours

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: