[Sách] Tiếng Chim Hót Trong Bụi Mận Gai – Colleen McCulough

Tiếng Chim Hót Trong Bụi Mận Gai – 1977 – Colleen McCulough
Dịch giả: Phạm Mạnh Hùng

Tác phẩm được thai nghén 4 năm, dịch ra tiếng Việt có độ dài gần 700 trang, phù hợp với các bạn yêu tiểu thuyết văn học và tìm hiểu văn hóa, bối cảnh xã hội, quan hệ xã hội và tâm lý nhân vật.
Lấy bối cảnh nước Úc và các nước châu Âu từ năm 1915 đến 1969, tác phẩm này khắc họa được bức tranh thiên nhiên miền Nam nước Úc. Chiến tranh thế giới thứ hai, Đức, Anh và các thuộc địa, nỗi đau và sự hy sinh. Sức sống, sự khôi phục mãnh liệt sau chiến tranh, thiên tai của thiên nhiên và con người.

Cuốn tiểu thuyết xoay quanh ba thế hệ gia đình nhà Cleary mà nhân vật đại diện cho mỗi thế hệ là người phụ nữ. Meggie có thể xem là nhân vật trung tâm của cốt truyện.
Ba thế hệ, ba tính cách, thừa hưởng, tiếp nối, và phát triển những đức tính tốt, điều chỉnh cho phù hợp với quan niệm và ý thức của mỗi thời đại.
Xung quanh ba người phụ nữ đại diện cho ba thế hệ này là những người đàn ông – người tình, chồng, bạn, anh em trai, con trai của họ. Khi đọc tác phẩm, tôi không suy nghĩ nhiều về những người phụ nữ, có lẽ vì tôi cũng là phụ nữ, tôi hiểu suy nghĩ, mong muốn, động cơ hành động của họ như thể là chính họ vậy. Chỉ cần đặt mình vào cảnh đó, nghe những lời thoại đó sống động như đang ở bên tai, thấy nhân vật như ở trước mắt, đang đi lại nói năng, tôi hiểu tại sao nhân vật nữ hành động như vậy, thấu nỗi đau, cảm niềm vui sướng hạnh phúc của họ rất dễ dàng.

Nghĩ về các đấng mày râu.

Paddy là một người chồng, người cha theo chuẩn mực gia đình. Không phải trí thức, vương giả, không bóng bẩy hào nhoáng hay gây được choáng ngợp hút hồn về vẻ lịch lãm hiểu biết như người tình của Fiona, Paddy là một người đàn ông nhân hậu, yêu vợ con, yêu gia đình, là tuýp người của gia đình và sống hết lòng vì gia đình. Các con trai của ông, là những người chân chất cục mịch như ông, ngại ngần không dám tiếp xúc với phụ nữ, cũng không được phụ nữ đánh giá cao. Cuối cùng họ đều độc thân, dành cuộc sống của mình với đất đai, anh em và mẹ. Phải chăng Paddy cũng sẽ sống cuộc sống tương tự nếu cuộc đời không xô đẩy cho ông gặp cha Fiona và cuộc ngả giá bán con gái để giữ thanh danh gia đình?

Frank đại diện cho những người đàn ông mang tuổi trẻ đầy nhiệt huyết, giàu tình yêu thương, khát vọng chứng tỏ bản thân,… Anh có đầy đủ cả. Nhưng anh thiếu điều căn bản nhất mà bản thân anh không tự hiểu ra và cân bằng cho mình: hạnh phúc của một gia đình trọn vẹn, nền tảng giá trị nhận thức dẫn đến hành động. Frank là một người con trai tốt, tôi xúc động vì sự dịu dàng, những điều anh làm cho mẹ và em gái. Người đàn ông này không chịu cam phận hay sống giản dị như Paddy, muốn lao ra biển đời chứng tỏ bản thân, đem lại ánh sáng và hào quang hạnh phúc cho những người phụ nữ của mình. Nhưng anh không có bệ đỡ của yêu thương để khi thất bại có thể thoải mái an tâm quay về, tịnh tâm kịp thời điều chỉnh hướng đi. Hay nói đúng hơn, anh có, nhưng cái tôi quá lớn khiến anh không nhận ra và chấp nhận nó. Anh cũng không được mẹ, người anh yêu thương nhất, giáo dục và gần gũi đủ để nhận ra những giá trị căn bản để làm phương hướng sống và mục tiêu hành động. Một người đàn ông bất hạnh. Cái giá phải trả đã ngốn hết tuổi trẻ của anh, và cuộc sống về già của anh lầm lũi, mang cảm giác của kẻ chấp nhận bại trận.

Ralph, Luke là tuýp những người đàn ông không thuộc về gia đình như Paddy, cũng không xông ra đời bằng sự non nớt hiếu chiến của tuổi trẻ như Frank, họ có lý tưởng sống, có toan tính, hoạch định, nền tảng bài bản.
Ralph tôn thờ đạo và bằng tài năng, sự nhạy cảm của mình, suốt đời đấu tranh mâu thuẫn nội tâm, giằng xé giữa tình yêu và khát vọng quyền lực, để đạt đến đỉnh cao của quyền lực và địa vị trong thế lực thống trị về tư tưởng – tôn giáo. Đây là người đàn ông chạy theo quyền lực.
Còn Luke, có vẻ là một con đường khác hẳn, yêu lao động, không cần quyền lực, nhưng lại đam mê vật chất. Luke chạy theo tiền bạc, của cải và sự giàu sang, sẵn sàng dốc toàn bộ sức lực và tuổi trẻ để lao động và tích cóp đến quên cả vợ và không thiết con, không cần một mái nhà.
Cả hai người đàn ông này, thoạt trông thì lý tưởng sống khác nhau, thực ra, một góc độ nào đó, họ đều như nhau: đam mê một thứ khác ngoài tình yêu, gia đình.
Và vì đã vương vào bể khổ làm người, nếm mùi vị ngọt ngào của tình yêu, hưởng hạnh phúc từ gia đình, chịu ràng buộc từ nó, họ phải đấu tranh tư tưởng bản thân hoặc đấu tranh với những người trong mối quan hệ ràng buộc, để có thể đi theo con đường mà lý trí và đam mê mách bảo.

Dane cũng tương tự như Ralph, nhưng may mắn hơn Ralph, anh yêu Chúa, tôn thờ đạo bằng một tình yêu trong sáng, và vì chưa đủ thời gian để nếm trải bụi hồng trần, chưa bị cuốn vào cạm bẫy quyền lực, danh vọng, chưa vương vào sợi tơ tình ái, nên tình yêu Chúa của anh thánh thiện, chói lòa. So sánh giữa hai người, Ralph và Dane, tôi tự hỏi, phải chăng cách duy nhất để con người thoát khỏi bể khổ và dục vọng, giữ tâm thanh tịnh, là kết thúc sự sống khi còn chưa kịp vướng vào vòng dây duyên nợ?

Những người phụ nữ trong tác phẩm này, hay chính trong cuộc sống tôi vẫn thấy hàng ngày xung quanh, đa phần yêu những người đàn ông như Ralph, Luke, Dane, Frank,… Vì những người như Paddy và anh em trai nhà Cleary đối với họ – những người phụ nữ thông minh tinh tế- không chia sẻ được sâu thẳm của cảm xúc, không đủ ý nhị, tinh tế…
Nhưng những người mà các cô gái này yêu, chạy theo, xả thân, thì không yêu họ. Hay cũng yêu, nhưng chỉ xem họ là thứ yếu trong cuộc đời.
Những người phụ nữ tội nghiệp vì vậy mà phiền muộn, hoặc đóng băng cảm xúc và cam chịu, hoặc đấu tranh, níu giữ,…
Sự bế tắc, nỗi đau khổ nào cũng từ quan niệm, cách sống của con người mà ra.

Rainer và Justin là một giải thoát cho câu chuyện.
Không cá tính như Justin, nhưng nếu được chọn, tôi sẽ chọn yêu và làm vợ Rainer, một người đàn ông tỉnh táo. Đủ tỉnh táo để biết thế nào là yêu thương, còn đâu là sự nghiệp và danh vọng một người đàn ông theo đuổi. Đủ tỉnh táo để cân bằng lằn ranh giới mong manh đó và mang lại hạnh phúc cho người phụ nữ của mình. Anh là sự cân bằng nhất giữa các tuyến nhân vật nam trong tác phẩm.

Có những con chim sẵn lòng lao vào bụi mận, những cái gai đâm xuyên tim nó, nỗi đau đớn tột cùng nó vẫn cất tiếng hót, đó là tiếng hót hay nhất, lanh lảnh khắc khoải vang xa…

One thought on “[Sách] Tiếng Chim Hót Trong Bụi Mận Gai – Colleen McCulough

Add yours

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Blog tại WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: